ABD–İran Görüşmelerinde İkinci Tur Belirsizliği

ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı merkezli gerilim tırmanırken, ikinci tur müzakerelere ilişkin belirsizlik derinleşiyor. Taraflar hem sahada hem diplomasi masasında karşılıklı baskıyı artırmış durumda.

Pakistan Üzerinden Yoğun Diplomasi Trafiği

NTV’nin aktardığı bilgilere göre Pakistan, ABD ile İran arasında arabuluculuk rolünü sürdürüyor. Pakistanlı yetkililerin Tahran yönetimiyle temas halinde olduğu, bölgesel diplomasi trafiğinin hızlandığı belirtiliyor.

Görüşmelerin ana gündemini Hürmüz Boğazı oluşturuyor. İran, ABD’nin bölgede uyguladığı deniz denetimi ve kısıtlamaların kaldırılmasını talep ederken, Washington ise İran’ın boğazdaki ticari gemi geçişlerine yönelik sınırlamaları sonlandırmasını istiyor.

Diplomatik kaynaklara göre ikinci tur müzakerelerin başlayabilmesi için bu karşılıklı şartların “en azından kısmen” yumuşatılması gerekiyor.

Trump’tan “Barış Anlaşması” Mesajı ve Sert Uyarılar

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, ABD heyetinin görüşmeler için yola çıktığını ve Pakistan’da temaslarda bulunacağını duyurdu.

Trump ayrıca ABC News’e verdiği röportajda, “İran ile barış anlaşması yapılabilir” ifadelerini kullanarak sürece kapıyı tamamen kapatmadı.

Ancak aynı açıklamalarda sert mesajlar da dikkat çekti. Trump, İran’ın anlaşmayı kabul etmemesi halinde enerji altyapıları ve kritik noktaların hedef alınabileceğini ima etti.

ABD Heyeti Pakistan’a Gitti: Üst Düzey Katılım

ABD tarafında görüşmelere özel temsilci Steve Witkoff ve Jared Kushner’in katılacağı açıklandı. Heyetin Pakistan’da İranlı yetkililerle dolaylı temaslar yürüttüğü belirtiliyor.

Görüşmelerin koordinasyonunda ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in rol aldığı ifade ediliyor. Bu durum, sürecin Washington tarafından üst düzeyde takip edildiğine işaret ediyor.

İran’dan Net Mesaj: “Müzakere için Zemin Yok”

İran devlet medyası ise ABD ile doğrudan ya da dolaylı görüşmelere katılmayı reddettiklerini duyurdu.

Açıklamada, ABD’nin “abluka politikası, askeri tehditleri ve talepleri” nedeniyle müzakere ortamının ortadan kalktığı belirtildi. Ayrıca “verimli bir müzakere için herhangi bir umut görülmediği” ifadeleri kullanıldı.

Hürmüz Boğazı: Gerilimin Merkez Üssü

Krizin en kritik noktası Hürmüz Boğazı olmaya devam ediyor. İran Devrim Muhafızları, ABD’nin uyguladığı ablukayı kaldırmadığı sürece boğazın fiilen kapalı kalacağını açıkladı.

Ayrıca:

ABD donanmasına yönelik olası saldırılara “ağır karşılık” verileceği

Boğazdan geçmeye çalışan gemilerin hedef alınabileceği

Ticari gemilerin yalnızca İran onayıyla geçiş yapabileceği

gibi sert uyarılar yapıldı.

İran’ın bazı yabancı bandıralı gemileri uyararak geri çevirdiği, geçişlerin “izinsiz” olarak değerlendirildiği de bildirildi.

ABD’nin “Abluka” Politikası ve İran’ın Tepkisi

İran Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin Hürmüz çevresindeki deniz faaliyetlerini “kanunsuz abluka” olarak nitelendirdi.

Açıklamada bu adımların ateşkes ihlali olduğu ve uluslararası hukuka aykırı bulunduğu vurgulandı. Tahran yönetimi, ABD’nin bölgedeki askeri varlığını doğrudan tehdit unsuru olarak görüyor.

İran İçinden Çelişkili Mesajlar

İran cephesinde ise tamamen kapalı bir tutumla birlikte sınırlı diplomatik açıklık sinyalleri de dikkat çekiyor.

Baş müzakereci Muhammed Bakır Galibaf, taraflar arasında “ilerleme sağlandığını ancak önemli mesafe bulunduğunu” söyledi.

Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise ABD’nin İran’ın nükleer haklarını sınırlandırma girişimlerini eleştirerek, “Bir ülkenin haklarını kimse keyfi şekilde kısıtlayamaz” dedi.

Pakistan’ın Arabuluculuk Rolü

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, İran Cumhurbaşkanı ile yaptığı görüşmede ülkesinin bölgesel barış ve istikrar için arabuluculuk rolüne bağlı olduğunu yineledi.

İslamabad yönetimi, krizin daha da tırmanmaması için hem Washington hem Tahran ile temaslarını sürdürüyor.

Trump’tan İsrail Vurgusu ve Bölgesel Mesajlar

Trump ayrıca İsrail’e ilişkin açıklamasında, ülkenin ABD’nin “güçlü ve sadık bir müttefiki” olduğunu ifade etti. Bu açıklama, bölgedeki genel stratejik denge tartışmalarına da yansıdı.

Genel Görünüm: Diplomasi Açık Ama Güven Krizi Derin

Tüm açıklamalar, taraflar arasında iletişim kanallarının tamamen kapanmadığını gösterse de ciddi bir güven krizi olduğu açıkça görülüyor.

ABD: Baskı + müzakere kombinasyonu

İran: Abluka kalkmadan görüşme yok

Pakistan: Arabuluculuk çabası

Hürmüz: Gerilimin fiili merkez üssü

Sonuç olarak ikinci tur müzakerelerin başlayıp başlamayacağı, doğrudan Hürmüz Boğazı üzerindeki gerilimin nasıl yönetileceğine bağlı görünüyor.