Bilim İnsanlarından Kritik Uyarı: "Aşırı El Niño Riski”

Bilim insanları, bu yıl oluşması beklenen güçlü El Niño hava olayının, 1877’de dünya genelinde milyonlarca insanın ölümüne neden olan tarihi iklim felaketinden bile daha şiddetli olabileceği konusunda uyarıda bulundu.

1877 FELAKETİ TARİHE “BÜYÜK KITLIK” OLARAK GEÇTİ

1877-78 El Niño süreci, tarihin en yıkıcı iklim olaylarından biri olarak kayıtlara geçti. “Büyük Kıtlık” olarak anılan dönemde yaşanan yaygın kuraklık, tarımsal üretimde çöküş ve salgın hastalıklar nedeniyle yaklaşık 50 milyon kişinin hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.

OKYANUS SICAKLIKLARI KRİTİK EŞİKTE

1877 yılında Pasifik Okyanusu’nun bazı bölgelerinde deniz yüzeyi sıcaklıkları ortalamanın 2,7 derece üzerine çıkmış, bu durum küresel yağış düzenlerini altüst ederek geniş çaplı kuraklıklara yol açmıştı.

Güncel iklim modelleri ise bu yıl benzer anomalilerin 3 dereceyi aşabileceğine işaret ediyor. Uzmanlar, bu senaryoda güçlü El Niño görülme olasılığının yaklaşık yüzde 25 seviyesinde olduğunu belirtiyor.

“AŞIRILIKLAR DAHA DA ŞİDDETLİ OLABİLİR” UYARISI

Washington State Üniversitesi’nden iklim bilimci Deepti Singh, 1870’lerde yaşanan çok yıllı kuraklıkların yeniden gündeme gelebileceğini belirterek, “Bugün atmosfer ve okyanuslar çok daha sıcak. Bu da aşırı hava olaylarını daha sert hale getirebilir,” ifadelerini kullandı.

İklim uzmanı Katharine Hayhoe ise olası süper El Niño’nun, “insan toplumu ve refahı üzerinde derin ve geniş çaplı etkiler yaratabileceği” uyarısında bulundu.

1877 FELAKETİ DÜNYAYI SARSTI

Tarihsel kayıtlara göre 1877-78 El Niño süreci; Hindistan’da musonların zayıflaması, Çin’de büyük ürün kayıpları ve Brezilya’da nehirlerin kuruması gibi etkilerle küresel bir krize dönüşmüştü.

Afrika, Güneydoğu Asya ve Avustralya’nın bazı bölgelerinde de uzun süreli kuraklıklar ve orman yangınları yaşanmış, ardından gelen salgın hastalıklar milyonlarca can kaybına yol açmıştı.

“YÜZYILIN EN GÜÇLÜ EL NİÑO’SU” SENARYOSU

Uzmanlar, bu yıl oluşabilecek El Niño’nun 1877’den bu yana görülen en güçlü örneklerden biri olabileceğini değerlendiriyor. İklim modellerinin büyük bölümü güçlü bir El Niño ihtimalini destekliyor.

Bununla birlikte bilim insanları, günümüzdeki gelişmiş erken uyarı sistemleri sayesinde 1877’deki kadar büyük ölçekli can kayıplarının beklenmediğini vurguluyor.

KÜRESEL RİSK UYARISI

Yine de olası güçlü bir El Niño’nun; gıda güvenliği, su kaynakları ve küresel ekonomik istikrar üzerinde ciddi baskılar oluşturabileceği belirtiliyor.