Çernobil Nükleer Santrali’nde Güvenlik Endişesi
Greenpeace, Ukrayna’daki Çernobil Nükleer Santrali’nde iç radyasyon kalkanının kontrolsüz şekilde çökmesi halinde çevreye radyoaktif madde yayılma riskinin artabileceğini açıkladı. Kuruluşun yayımladığı raporda, mevcut koruma sisteminin işlevini tam olarak yerine getiremediği vurgulandı.
ÇERNOBİL FELAKETİNİN ARDINDAN KALAN TEHLİKE
1986 yılında, o dönem Sovyetler Birliği’ne bağlı Ukrayna’da Çernobil Nükleer Santrali’ndeki reaktörlerden biri patlamış, Avrupa’nın geniş bir bölümüne yayılan radyasyon nedeniyle on binlerce kişi tahliye edilmişti.
Patlamanın ardından reaktör kalıntıları, aceleyle inşa edilen çelik ve beton karışımı bir kalkanla kapatılmış, daha sonra bu yapının üzerine modern ve yüksek teknolojili “Yeni Güvenli Muhafaza” inşa edilmişti.
DIŞ KORUMA HASAR GÖRDÜ, İŞLEVİ ZAYIFLADI
Ukrayna yönetimi, Rusya’nın 2022’de başlattığı geniş çaplı işgalden bu yana Çernobil sahasının defalarca saldırı riskiyle karşı karşıya kaldığını öne sürüyor. Geçen yıl meydana gelen bir saldırıda dış koruma kabuğunun hasar aldığı belirtilmişti.
Greenpeace raporuna göre, yapılan bazı onarım çalışmalarına rağmen koruma kalkanının işlevi tam olarak eski haline getirilemedi. Bu durumun özellikle iç yapının çökmesi halinde radyoaktif sızıntı riskini artırdığı ifade edildi.
“TONLARCA RADYOAKTİF MADDE İÇERİDE”
Greenpeace Ukrayna’nın kıdemli nükleer uzmanı Shaun Burnie, yapının içinde son derece tehlikeli materyaller bulunduğuna dikkat çekti.
Burnie, “Kalkanın içinde yaklaşık dört ton yüksek derecede radyoaktif toz, yakıt parçacıkları ve çok büyük miktarda radyoaktivite bulunuyor. Olası bir çökme felaket olur” dedi.
Uzman, dış kabuğun da tam anlamıyla onarılamadığını, bu nedenle tasarlandığı şekilde koruma sağlayamadığını ve radyoaktif salım riskinin sürdüğünü ifade etti.
SAVAŞ KOŞULLARI ONARIMI ZORLAŞTIRIYOR
Uzmanlara göre, iç yapının çökme riskini azaltmak için bazı bölümlerin güvenli şekilde sökülmesi gerekiyor. Ancak devam eden savaş nedeniyle bu çalışmaların hayata geçirilmesi büyük risk taşıyor.
Burnie, “Rus füzeleri hâlâ Çernobil üzerinden geçiyor. Bu şartlarda güvenli bir çalışma yürütmek mümkün değil” ifadelerini kullandı.
Santral Direktörü Sergiy Tarakanov da bölgedeki durumun son derece tehlikeli olduğunu belirterek, “Yakın bir noktaya bile düşecek bir roket, deprem etkisi yaratabilir ve iç yapının çökme riskini artırabilir” dedi.
ONARIM İÇİN YÜKSEK MALİYET
Fransa’nın geçtiğimiz aylarda yaptığı açıklamaya göre, 2025’teki saldırının ardından Çernobil’deki koruyucu kubbenin onarımı için yaklaşık 500 milyon euro gerekiyor.
Greenpeace ise mevcut risklerin azaltılması için acil müdahale ve kapsamlı teknik çalışmaların gecikmeden başlatılması gerektiği uyarısında bulunuyor.
