Dünyanın Gözü Bu Toplantıda
ABD ile İran arasında kritik görüşmeler, Pakistan’ın başkenti Islamabad’da başladı. Görüşmelerin Pakistanlı aracılar yoluyla yürütüldüğü ve sürecin dolaylı diplomasi şeklinde ilerlediği bildirildi.
ABD Başkanı Donald Trump, sürece ilişkin yaptığı ilk açıklamada “İran yakında Hürmüz Boğazı’nı açacak” ifadelerini kullandı. Trump ayrıca Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda “Şu anda Hürmüz Boğazı’nı temizleme sürecini başlatıyoruz. İran’a ait 28 mayın döşeme botunun tamamı şu anda denizin dibinde yatıyor” dedi.
GÖRÜŞMELERİN BAŞLANGICI VE GENEL ÇERÇEVE
Pakistanlı bir kaynak AA’ya yaptığı açıklamada ABD ve İran arasındaki görüşmelerin Pakistanlı aracılar yoluyla başladığını belirtti. İran Fars haber ajansı da görüşmelerin başladığını duyurdu.
İran tarafının Lübnan’daki ateşkesin henüz tam olarak gerçekleşmediğine inandığı, ayrıca ABD’nin İsrail’i taahhütleri uygulamaya zorlamakla yükümlü olduğunu belirttiği aktarıldı.
İran Dışişleri Sözcüsü İsmail Bekayi, İran’ın 10 maddelik önerisinin Pakistan’a iletildiğini söyledi. Bekayi, “Diplomasi alanından başı dik şekilde çıkmayı umuyoruz” ifadelerini kullandı.
TRUMP’IN İLK AÇIKLAMASI VE WASHINGTON MESAJI
ABD kanalı NewsNation’a göre Trump, müzakerelerin başlamasının ardından yaptığı açıklamada “İslamabad’da görüşmeler başladı. Tahran çok uzak olmayan bir gelecekte Hürmüz Boğazı’nı açacak” dedi.
Trump ayrıca görüşmelerin başarısız olması halinde ABD’nin harekete geçmeye hazır olduğunu vurguladı.
HÜRMÜZ BOĞAZI VE ASKERİ HAREKETLİLİK İDDİALARI
Axios, birkaç ABD gemisinin bugün Hürmüz Boğazı’nı geçtiğini ileri sürdü. Bu adımın İran ile koordineli olmadığı, “savaşın başlangıcından beri ilk kez gerçekleştiği” ifade edildi.
İran’ın Fars haber ajansı ise ABD savaş gemisinin İran’ın uyarısıyla Hürmüz Boğazı’ndan geri döndüğünü aktardı.
Axios’a konuşan ABD’li yetkili, gemilerin Hürmüz Boğazı’nı doğudan batıya, Umman Denizi yönüne geçtiğini ve ardından tekrar Basra Körfezi’ne döndüğünü söyledi. Aynı yetkili, bunun “uluslararası sularda seyrüsefer serbestisine odaklanan bir operasyon” olduğunu belirtti.
TARİH SAATLERİYLE GELİŞMELER
15:43 – FARS HABER AJANSI
İran Fars haber ajansı, görüşmelerin başladığını duyurdu. İran’ın Lübnan’daki ateşkesin henüz tam uygulanmadığını düşündüğü aktarıldı. İran, ABD’nin İsrail’i taahhütlerini uygulamaya zorlaması gerektiğini ifade etti.
15:27 – TRUMP’TAN AÇIKLAMA
NewsNation’a göre Trump, “İslamabad’da görüşmeler başladı” dedi ve Hürmüz’ün açılacağını belirtti. Ayrıca görüşmeler başarısız olursa ABD’nin harekete hazır olduğunu söyledi.
15:09 – İRAN’IN 10 MADDELİK TEKLİFİ
İran ön şartlar kabul edilmeden görüşme istemediğini açıkladı. Bekayi, 10 maddelik önerinin Pakistan’a iletildiğini doğruladı.
14:10 – ABD–İRAN MÜZAKERELERİ BAŞLADI
Pakistanlı bir kaynak, müzakerelerin Pakistanlı aracılar üzerinden başladığını bildirdi.
14:03 – İRAN’IN 4 KRİTİK ŞARTI
İran’ın kırmızı çizgileri Pakistan Başbakanı’na iletildi. Şartlar:
Hürmüz Boğazı üzerinde kontrol
Savaş tazminatlarının ödenmesi
Dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması
Bölgesel kapsamlı ateşkes
13:50 – “HEYET BAŞKANLARI EL SIKIŞACAK” İDDİASI
Al Jazeera’ye göre Pakistan, tarafların doğrudan temas kurmasını sağlamaya çalıştı. Plan, iki heyet başkanının el sıkışması ya da araya Pakistanlı yetkilinin girmesiydi. Başarılı olursa bunun büyük bir ilerleme olacağı belirtildi.
13:33 – İRAN HEYETİNDEN FOTOĞRAF
İslamabad’daki İran heyetinin, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile görüşme öncesi hazırlık yaptığı görüntüler paylaşıldı.
13:15 – BEYAZ SARAY YALANLADI
Beyaz Saray, İran varlıklarının serbest bırakıldığı iddiasını yalanladı.
13:04 – JD VANCE GÖRÜŞMESİ
Beyaz Saray’a göre ABD heyetine başkanlık eden JD Vance, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile görüştü. Ana görüşmelerin Türkiye saatiyle 15.00’te başlaması bekleniyordu.
12:07 – “DONDURULMUŞ VARLIK KARŞILIĞI HÜRMÜZ”
İranlı yetkili, ABD’nin dondurulmuş İran varlıklarını serbest bırakmayı kabul ettiğini ve bunun Hürmüz Boğazı’ndaki güvenli geçişle bağlantılı olduğunu söyledi.
11:48 – ŞAHBAZ ŞERİF GÖRÜŞMESİ
İran heyeti Pakistan Başbakanı ile bir araya geldi. Çerçevenin bu görüşmeyle netleşeceği belirtildi.
11:10 – İSLAMABAD GÖRÜŞMESİ BEKLENTİLERİ
NTV muhabiri, üç temel başlık olduğunu aktardı:
Ateşkes
Hürmüz Boğazı’nın açılması
Gelecek görüşme formatı
Ayrıca tarafların dolaylı görüşeceği, odalar arasında Pakistan’ın mesaj taşıyacağı ifade edildi.
11:00 – NTV CANLI TAKİP
Sürecin dolaylı yürütüldüğü, heyetlerin aynı odada olmayacağı, Pakistan’ın arabulucu olduğu aktarıldı.
09:43 – PAKİSTAN AÇIKLAMASI
Pakistan Dışişleri Bakanlığı, ABD heyetinin İslamabad’a ulaştığını açıkladı.
09:00 – ABD HEYETİ İSLAMABAD’DA
ABD heyeti İslamabad’a indi. Heyete JD Vance, Jared Kushner ve Steve Witkoff’un eşlik ettiği bildirildi.
08:00 – GÜVENLİK ÖNLEMLERİ
İslamabad’da olağanüstü güvenlik önlemleri alındı. 10 binden fazla güvenlik görevlisi konuşlandırıldı. İran heyetinin gelişi sırasında hava sahasında erken uyarı ve askeri eskort sağlandı.
SON DURUM
ABD ve İran heyetlerinin, haftalardır süren gerilimin ardından ateşkesi kalıcı barışa dönüştürmek amacıyla İslamabad’da temaslarını sürdürdüğü bildiriliyor. Görüşmelerin gün boyu ve gerekirse ertesi güne sarkması bekleniyor.
Zirvenin en kritik başlıkları arasında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve İran’ın nükleer programına ilişkin başlıklar yer alıyor.
