Gazze’de İşkence ve İnsanlık Dışı Muamele
TBMM Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından hazırlanan 140 sayfalık tematik rapor, İsrail’in Gazze’de ve cezaevlerinde Filistinlilere yönelik uygulamalarına ilişkin çok sayıda uluslararası kaynak, mahkeme kararı ve insan hakları raporunu bir araya getirdi.
BM kararları ve küresel raporlar temel alındı
Raporda; Birleşmiş Milletler (BM) kuruluşlarının raporları, BM Genel Kurulu ve Güvenlik Konseyi kararları ile BM İnsan Hakları Konseyi, UNICEF, DSÖ, WFP ve UNRWA açıklamalarına dayandığı belirtildi. Uluslararası Adalet Divanı’nın tedbir kararları ve Uluslararası Ceza Mahkemesi süreçlerine de atıf yapıldı.
“Soykırım” tartışmaları ve uluslararası kuruluşlar
Çalışmada Amnesty International, Human Rights Watch, Sınır Tanımayan Doktorlar, Save the Children ve Gazetecileri Koruma Komitesi gibi kuruluşların raporlarına yer verilerek, bazı değerlendirmelerde “soykırım” iddialarının dile getirildiği ifade edildi.
İsrail cezaevlerine ilişkin ağır iddialar
Raporda, Filistinli tutuklulara yönelik işkence, cinsel şiddet, aç bırakma, elektrik verme, köpek saldırıları ve keyfi tutuklama gibi uygulamalara dair tanıklıklar ve belgeler bulunduğu aktarıldı. Cezaevi koşullarının bazı tutuklular tarafından “cehennem” ve “Guantanamo’dan beter” olarak tanımlandığı kaydedildi.
Tutuklu sayılarında artış vurgusu
7 Ekim 2023 sonrası tutuklu sayılarının hızla arttığı, binlerce Filistinlinin gözaltına alındığı ve önemli bir kısmının “idari tutuklu” statüsünde yargısız şekilde tutulduğu bilgisi raporda yer aldı.
İsrailli STK ve medya kaynaklarına atıf
HaMoked, B’Tselem, Yesh Din, Gisha ve İnsan Hakları İçin Doktorlar gibi İsrailli sivil toplum kuruluşlarının yanı sıra Haaretz, Times of Israel ve Kanal 12 gibi medya organlarının da kaynak olarak kullanıldığı belirtildi.
Cezaevleri “sistematik işkence alanı” olarak tanımlandı
İsrailli STK raporlarında cezaevlerinin “sistematik işkenceyle cehenneme dönüştürüldüğü” ifadelerine yer verildiği, bazı tutukluların ağır fiziksel ve psikolojik kötü muameleye maruz kaldığı öne sürüldü.
BM ve tanıklıklarda yer alan iddialar
BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği açıklamalarına göre bazı tutukluların su işkencesi, elektrik şoku, uzun süreli çıplak tutulma ve aşağılayıcı muameleye maruz kaldığı iddiaları raporda yer aldı.
“İnsanlık dışı muamele tarihe kayıt düşülüyor” vurgusu
Raporda, çalışmanın temel amacının Filistinli sivillere yönelik iddia edilen insanlık dışı muamelelerin uluslararası hukuk çerçevesinde kayıt altına alınması ve hesap verebilirliğe katkı sunmak olduğu ifade edildi.
