İran’dan Hürmüz Boğazı Geçiş Ücretlerinde Yeni Düzenleme
İran’ın Pekin Büyükelçisi Abdulrıza Rahmani Fazli, Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemiler için yeni hizmet bedelleri uygulanacağını açıkladı.
Pekin’de düzenlenen Dünya Barış Forumu’nda konuşan Fazli, Çin ve diğer dost ülkelere ise söz konusu bedellerin belirlenmesinde özel kolaylıklar sağlanacağını ifade etti.
Umman ile Ortak Yönetim Vurgusu
Fazli, yeni düzenlemelerin Umman ile işbirliği içinde yürütüldüğünü belirterek, Hürmüz Boğazı’nın İran’ın kara sularının bir parçası olduğunu vurguladı. Alınacak ödemelerin “geçiş ücreti” ya da “vergi” niteliği taşımadığını savunan Fazli, uygulamanın geçiş güvenliğinin artırılması, gemi denetimlerinin güçlendirilmesi ve yoğun deniz trafiğinin çevresel etkilerinin azaltılması amacıyla hayata geçirileceğini kaydetti.
Stratejik Boğaz İçin Ortak Komite
İran ile boğazın karşı kıyısında yer alan Umman’ın, Hürmüz Boğazı’nın yönetimine ilişkin ortak bir komite kurarak çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi.
ABD ile Geçici Anlaşma ve Geçiş Ücreti Tartışması
ABD ile İran arasında geçen ay imzalanan geçici anlaşma kapsamında ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan 60 gün boyunca ücretsiz geçmesinin planlandığı hatırlatıldı. Kalıcı anlaşmaya yönelik müzakereler devam ederken, ABD yönetiminin nihai mutabakatta İran’ın herhangi bir geçiş ücreti almasına karşı çıktığı ifade ediliyor.
Bölgesel Gerilim ve Güvenlik Endişeleri
Şubat ayı sonunda ABD ve İsrail ile yaşanan çatışmalar sırasında İran’ın boğazı kapatma noktasına gelmesi, küresel enerji piyasalarında sert fiyat artışlarına neden olmuştu. Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz taşımacılığının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, son gelişmelerle birlikte uluslararası enerji güvenliği açısından kritik bir risk alanı olarak öne çıkıyor.
Petrol Piyasalarında Haftaya Düşüşle Başlangıç
Gelişmelerin gölgesinde küresel petrol piyasaları haftaya düşüşle başladı. OPEC+ ittifakı üyesi ülkelerin pazar günü gerçekleştirdiği toplantıda, ağustos ayından itibaren günlük üretim hedeflerinin 188 bin varil artırılması kararı fiyatlar üzerinde etkili oldu.
Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 0,47 düşüşle varil başına 71,78 dolara gerilerken, ABD Batı Teksas tipi (WTI) ham petrol yüzde 0,29 kayıpla 68,49 dolardan işlem gördü.
OPEC+ Üretim ve Arz Verileri
Saha verileri, İran ile yaşanan çatışma döneminde kesintiye uğrayan Körfez ülkelerinin petrol arzında toparlanma yaşandığını gösterdi. Reuters’ın araştırmasına göre, haziran ayında OPEC petrol üretimi bir önceki aya göre günlük 3,3 milyon varil artarak 19,43 milyon varile yükseldi.
Körfez ülkelerinin petrol ihracatı haziran ayında mayısa göre günlük 3 milyon varilden fazla artış gösterse de, savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 40 altında kalmaya devam ediyor.
Bölgesel Üretim ve İhracatta Dalgalanma
1 Mayıs itibarıyla OPEC üyeliğinden ayrılan Birleşik Arap Emirlikleri’nin yanı sıra, Ukrayna’nın insansız hava aracı saldırıları nedeniyle rafinerileri zarar gören Rusya’nın batı limanlarından yapılan ham petrol ihracatının da rekor seviyelere ulaştığı bildirildi.
