Kızıldeniz’de Gerilim Tırmanıyor
İran’ın, ABD ve İsrail saldırılarına karşılık olarak Kızıldeniz’deki alternatif enerji rotalarını hedef alması, küresel piyasalarda “kriz derinleşiyor” endişesini artırdı. Uzmanlar, çatışmanın yalnızca bölgesel kalmayıp dünya ekonomisini doğrudan etkileyebilecek bir boyuta ulaştığı görüşünde. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndan günlük 20 milyon varil petrol ve petrol ürünü taşınıyor. Suudi Arabistan, Irak ve Birleşik Arap Emirlikleri başta olmak üzere bölge ülkeleri için bu hat kritik önem taşıyor.
ALTERNATİFLER SINIRLI KALIYOR
Hürmüz’e alternatif rota seçenekleri oldukça kısıtlı. Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin Fuceyra hattı öne çıksa da, bu hatların toplam kapasitesi kayıpları telafi etmekten uzak kalıyor. Üstelik bu alternatif noktalar da saldırıların hedefi haline gelmiş durumda. Enerji uzmanları, petrol tesislerine yönelik saldırıların sürmesi halinde altyapının yeniden devreye alınmasının aylar, hatta bir yılı bulabileceğine dikkat çekiyor. Bu durum, petrol fiyatlarında sert yükseliş riskini beraberinde getiriyor.
TEDARİK ZİNCİRİ VE ENFLASYON RİSKİ
Artan güvenlik tehditleri, deniz taşımacılığında rota değişikliklerine yol açarken, maliyetleri de yukarı çekiyor. Uzayan sevkiyat süreleri ve artan lojistik giderler, küresel enflasyonu tetikleyebilecek unsurlar arasında gösteriliyor.
KIZILDENİZ’DE KRİZ DERİNLEŞEBİLİR
Daha önce Yemen’deki Husilerin saldırılarıyla sarsılan Kızıldeniz hattı, yeniden risk altına girmiş durumda. Bu hattın da kapanması halinde gemiler Ümit Burnu’na yönelmek zorunda kalacak ve sevkiyat süreleri yaklaşık iki hafta uzayacak.
ENERJİ KRİZİNDEN KITLIK KRİZİNE
Uzmanlar, Hürmüz ve Kızıldeniz’in birlikte devre dışı kalmasının küresel ticaretin yaklaşık dörtte birini etkileyebileceğini belirtiyor. Enerji arzının yanı sıra gübre ve tahıl taşımacılığının da sekteye uğraması, krizin gıda arzına sıçrayarak “kıtlık riski” doğurabileceği uyarılarını gündeme getiriyor.
KÜRESEL EKONOMİDE ALARM ZİLLERİ
Gelişmeler, yalnızca enerji piyasalarını değil; gıda, tekstil ve teknoloji gibi birçok sektörü etkileyebilecek zincirleme bir krizin habercisi olarak değerlendiriliyor. Ekonomistler, kontrol altına alınamayan bir sürecin yeni ve güçlü bir enflasyon dalgasını tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.
