Roma Döneminden Günümüze Anıt Mezar
Bursa’nın İznik ilçesinde Roma döneminden günümüze ulaşan yaklaşık 2 bin yıllık anıt mezar, tarihi dokusu ve sıra dışı mimarisiyle dikkat çekiyor. Roma İmparatorluğu döneminde Nicomedia ile Nicea kentlerini birbirine bağlayan stratejik yol üzerinde inşa edilen yapı, günümüzde tarih ve kültür turizminin önemli durakları arasında yer alıyor.
Mermer Bloklardan Oluşan Eşsiz Mimari
Yaklaşık 12 metre yüksekliğe sahip anıt; gri damarlı beyaz mermerden yapılan basamaklı platform, podyum ve üst üste yerleştirilen piramidal bloklardan oluşuyor. Parça parça hazırlanan mermerlerin daha sonra monte edilmesiyle oluşturulan yapı, Roma mimarisinde nadir görülen örnekler arasında gösteriliyor.
Dünyada Benzeri Olmayan Yapı
Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Mustafa Şahin, anıt mezarın hem tarihi hem de mimari açıdan büyük önem taşıdığını belirtti.
Şahin, blok mermerlerin tek tek hazırlanarak üst üste yerleştirilmesiyle oluşturulan yapının, dünyadaki diğer mezar anıtlarından farklı bir özelliğe sahip olduğunu ifade etti. Antik Mısır mimarisini andıran bazı unsurlar taşısa da yapım tekniği bakımından özgün bir eser olduğu vurgulandı.
Yazıtlar 2 Bin Yıllık Hikâyeyi Anlatıyor
Anıt mezarın üzerindeki yazıtlarda, yapının dönemin önemli isimlerinden Gaius Cassius Philiscus adına yaptırıldığı bilgisi yer alıyor. Yaklaşık 83 yıl yaşayan Philiscus’un, Roma döneminde Nicea’nın önde gelen ailelerinden Cassius ailesine mensup olduğu belirtiliyor.
Tarihi kayıtlara göre Nero döneminde sürgün edilen ve mal varlığına el konulan Philiscus, Galba döneminde affedilerek eski itibarına kavuştu. Ölümünün ardından anıt mezarın ailesi tarafından yaptırıldığı değerlendiriliyor.
Depremler Tarihi Yapıda İz Bıraktı
Halk arasında “Dikilitaş”, “Obelisk” ve “Beştaş” olarak da bilinen anıt mezar, bölgenin sismik geçmişine ilişkin izleri de taşıyor. Mermer bloklarda görülen hafif dönmeler, yüzyıllar boyunca yaşanan depremlerin etkisini gözler önüne seriyor.
Uzmanlar, yapının üst bölümünde günümüzde bulunmayan kartal figürü ya da metal bir süsleme yer almış olabileceğini düşünüyor. Podyum bölümündeki aslan ayağı biçimli detaylar ise Roma döneminin kahramanlaştırma anlayışını yansıtan önemli mimari unsurlar arasında değerlendiriliyor.
Antik Yolun Üzerindeki Tarihi Miras
Nicomedia ile Nicea arasındaki yolun Roma döneminde ticaret, askeri ulaşım ve Avrupa’dan Kudüs’e uzanan hac güzergâhı açısından büyük önem taşıdığı belirtiliyor.
Yaklaşık 2 bin yıllık anıt mezar, tarihi konumu ve benzersiz mimarisiyle İznik’in kültür turizmi açısından öne çıkan simgelerinden biri olmayı sürdürüyor.
