“Süresiz nafaka” düzenlemesi yeniden masada

Anayasa Mahkemesi (AYM), 4 Haziran 2026’da yapacağı kritik toplantıda Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan “süresiz olarak” ifadesine ilişkin iptal talebini esastan ele alacak.

Başvuru, Antalya 12. Aile Mahkemesi tarafından yapıldı. Mahkeme, boşanma sonrası yoksulluk nafakasının süresiz şekilde uygulanmasının Anayasa’ya aykırı olduğu iddiasıyla düzenlemenin iptalini talep etti.

Tartışmalı Hüküm İnceleme Altında

İtiraza konu olan hükümde, “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir” ifadesi yer alıyor.

Söz konusu düzenleme kapsamında nafaka yükümlüsünün kusurunun aranmadığı da kanunda açıkça belirtiliyor.

Uzun Süredir Gündemde

“Süresiz nafaka” uygulaması, uzun süredir kamuoyunda ve siyasi tartışmalarda yer alıyor. Boşanma davalarının yıllarca sürmesi ve nafaka yükümlülüklerinin ekonomik etkileri zaman zaman eleştiri konusu oluyor.

Bakan Gürlek’ten Dikkat Çeken Açıklama

Adalet Bakanı Akın Gürlek de daha önce yaptığı değerlendirmede, boşanma davalarının uzunluğuna dikkat çekerek, “Boşanma davaları 10 yıl sürüyor, bu süreçte nafaka ödeyen kişi yeni bir hayat kuramıyor. Bunu çözeceğiz” ifadelerini kullanmıştı.

Nafaka Türleri Neler?

Türkiye’de nafaka sistemi farklı başlıklar altında uygulanıyor. Bunlar arasında eşe ödenen yoksulluk nafakası, çocuk için iştirak nafakası ve diğer aile bireylerini kapsayan yardım nafakası bulunuyor.

Boşanma süreci devam ederken ise ekonomik açıdan zayıf tarafın mağduriyetini önlemek amacıyla tedbir nafakası uygulanıyor. Bu nafaka türü, boşanma kararının kesinleşmesiyle sona eriyor.

Yoksulluk Nafakası En Çok Tartışılan Tür

Boşanma sonrası eşe bağlanan yoksulluk nafakası ise en çok tartışılan kalem olarak öne çıkıyor. Bu nafakanın bağlanabilmesi için tarafın boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olması, daha az kusurlu bulunması ve karşı tarafın ödeme gücünün olması gerekiyor.

Mevzuatta bu nafaka için herhangi bir süre sınırı yer almıyor. Ancak bu durum, nafakanın her koşulda ömür boyu süreceği anlamına gelmiyor.

Belirli Durumlarda Sona Erebiliyor

Yoksulluk nafakası; nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi, fiilen evli gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya düzenli gelir elde etmesi gibi durumlarda mahkeme kararıyla sona erdirilebiliyor.

Ayrıca nafaka yükümlüsünün ödeme gücünü kaybetmesi veya “haysiyetsiz yaşam” iddialarının ispatı halinde de nafaka kesilebiliyor.

Çocuk Nafakasında Süre Sınırlı

İştirak nafakası olarak bilinen çocuk nafakası ise çocuğun ergin olmasına kadar devam ediyor. Eğitim hayatının sürmesi halinde ise yardım nafakası devreye girebiliyor.

Hükümet Kanadında “Süre Sınırı” Modeli

Konuya ilişkin hazırlanan taslak çalışmalarda ise evlilik süresine göre nafaka süresinin sınırlandırılması gündeme geliyor. Buna göre; 3 yıl evli kalanlara 5 yıl, 5 yıl evli kalanlara 7 yıl, 10 yıl evli kalanlara ise 12 yıl nafaka ödenmesi gibi modeller değerlendiriliyor.

Sosyal Destek Modeli Gündemde

Taslakta ayrıca nafakanın sona ermesiyle oluşabilecek mağduriyetlerin sosyal yardım mekanizmalarıyla giderilmesi planlanıyor. Düzenlemenin aynı zamanda çekişmeli boşanma davalarını azaltmayı hedeflediği belirtiliyor.