Trump’tan CAATSA Yaptırımları İçin Yeşil Işık
NATO Liderler Zirvesi kapsamında Ankara’ya gelen ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından havalimanında karşılandı. İki lider, Beştepe’de düzenlenen resmi karşılama töreninin ardından heyetler arası görüşmeye geçti.
Erdoğan ve Trump, görüşme öncesinde düzenlenen ortak basın toplantısında gündemdeki önemli başlıklara ilişkin açıklamalarda bulundu.
Beştepe’de kritik görüşme öncesi açıklama
Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump’ın Beştepe’deki görüşmesinde Türkiye-ABD ilişkileri, savunma sanayisi, F-35 programı ve CAATSA yaptırımları başta olmak üzere birçok konunun ele alınması beklenirken, Trump’tan yaptırımlarla ilgili dikkat çeken bir açıklama geldi.
Basın mensuplarının CAATSA yaptırımlarına ilişkin sorusunu yanıtlayan Trump, Türkiye’ye yönelik yaptırımların kaldırılacağını belirtti.
Trump, “CAATSA yaptırımları kalkacak. Zamanı geldi. Dostlarımı yaptırımlarla boğmak istemiyorum” ifadelerini kullandı.
Trump’tan F-35 açıklaması
ABD Başkanı Trump, Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programına dönüşüyle ilgili değerlendirmelerde de bulundu.
Trump, konuyla ilgili olarak ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve diğer yetkililerle çalışmalar yürütüldüğünü belirterek, “Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz. Yaptırım uygulanacak birçok insan var” dedi.
F-35 konusunun ABD’nin vereceği bir karar olduğunu ifade eden Trump, Türkiye ile ilişkilerin iyi seviyede olduğunu söyledi.
Trump, “Herkes neden bunu yapmayalım ki diyor. Çoğu ülkeden de sadık bir müttefik olan Türkiye ile bunu değerlendiriyoruz. Dünyanın en iyi uçağı F-35 ve bunu düşüneceğiz” diye konuştu.
CAATSA yaptırımları neden uygulanmıştı?
ABD’nin Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşılık Verme Yasası (CAATSA), 2 Ağustos 2017 tarihinde yürürlüğe girdi. Yasa, ABD’nin ulusal güvenliği açısından tehdit olarak değerlendirdiği İran, Rusya ve Kuzey Kore’ye yönelik yaptırım mekanizmaları içeriyor.
Washington yönetimi, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın alması nedeniyle Ankara’ya CAATSA kapsamında yaptırım uygulama kararı aldı. Bu süreçte Türkiye, F-35 savaş uçağı programından çıkarıldı ve bazı savunma sanayisi kurumlarına yönelik yaptırımlar hayata geçirildi.
S-400 alımı sonrası süreç
Türkiye’nin Rusya’dan S-400 sistemi satın alması, Ankara-Washington ilişkilerinde uzun süreli bir anlaşmazlık konusu oldu.
Dönemin ABD Başkanı Trump, S-400 alımının ardından yaptırımların uygulanmasını bir süre erteledi. Ancak Aralık 2020’de ABD yönetimi CAATSA kapsamında yaptırım kararını açıkladı.
Söz konusu yaptırımlar halen yürürlükte bulunuyor.
CAATSA’nın 231. maddesi ne öngörüyor?
CAATSA’nın 231. maddesi, Rusya Federasyonu’nun savunma veya istihbarat sektörleriyle ya da bu sektörler adına faaliyet gösteren kişi ve kurumlarla “önemli düzeyde işlem yapan” kişi ve kuruluşlara yaptırım uygulanmasını öngörüyor.
ABD, Türkiye’ye yönelik yaptırım kararının gerekçesini de bu madde kapsamında değerlendirdi. Washington, S-400 hava savunma sisteminin Rusya’nın savunma sanayisiyle yapılan önemli bir işlem olduğunu savunarak yaptırım sürecini başlattı.
