Türkiye’de Yatırım Umudu Zora Girdi

Brezilya Çalışma Bakanlığı, Çinli otomobil üreticisi BYD’yi, işçileri “köleliğe benzer koşullara maruz bırakan” şirketlerin yer aldığı kara listeye dahil etti. Karar, şirketin Güney Amerika’daki büyüme planlarını ve fabrika yatırımını tartışmaların odağına taşıdı.

163 işçi vakası listede yer aldı

Güncellenen listede, şirketin yerel iştiraki BYD Auto do Brasil’in adı yer alırken, 163 işçinin olaya karıştığı belirtildi. Bu rakamın, Aralık 2024’te Bahia eyaletinin kuzeydoğusundaki fabrika inşaatında yetkililer tarafından “kurtarılan” işçi sayısıyla örtüştüğü ifade edildi.

Yetkililer, projede görevli yüklenici aracılığıyla getirilen Çinli işçilerin bulunduğu şantiyede ciddi güvenlik ve çalışma koşulu sorunları tespit edildiğini öne sürdü.

Kara liste yaptırım değil, izleme aracı

Brezilya hükümeti, söz konusu listenin doğrudan bir yaptırım anlamı taşımadığını, şeffaflığı artırmaya yönelik bir uygulama olduğunu vurguluyor. Listeye alınan şirketlerin faaliyetlerini sürdürebildiği ancak kamu finansmanına erişim ve denetim süreçlerinde daha sıkı incelemelerle karşı karşıya kaldığı belirtiliyor.

Ayrıca listeye dahil edilme sürecinde şirketlere savunma ve adil yargılanma hakkı tanındığı ifade ediliyor.

“Karalama kampanyası” savunması

BYD, daha önce yaptığı açıklamalarda insan hakları ve iş yasalarına aykırı uygulamalara “sıfır tolerans” gösterdiğini bildirmişti. Şirket, projede görev alan yükleniciyle yolların ayrıldığını duyururken, iddiaların bir “karalama kampanyası”nın parçası olduğunu savundu.

Öte yandan şirket hisseleri Shenzhen borsasında yaklaşık yüzde 1 oranında değer kaybetti.

“Geleceğin fabrikası” projesi gölgede

Yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım olarak duyurulan ve “geleceğin fabrikası” olarak nitelendirilen kompleksin 20 bin kişiye istihdam sağlaması planlanıyordu. Projenin, yıllık 150 bin araç kapasitesiyle başlayıp kademeli olarak büyümesi hedefleniyordu.

Ancak yaşanan gelişmeler, şirketin 200 milyonu aşkın nüfusa sahip Brezilya pazarındaki itibarına darbe vurabileceği değerlendirmelerine yol açtı.

Türkiye planlarında belirsizlik

BYD’nin Türkiye’de Manisa’da kurmayı planladığı fabrika için ise henüz somut bir adım atılmış değil. Uzun süredir gündemde olan yatırım projesine ilişkin ilerleme kaydedilmezken, şirketin Türkiye satışlarının da beklentilerin altında kaldığı görülüyor.